Ek Deprem Vergisinin anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edip etmedi\u011fi konusunda benim ve Sel\u00e7uk \u00d6zgen\u00e7\u2019in yaz\u0131lar\u0131 yan\u0131nda \u00e7ok say\u0131da yaz\u0131 yay\u0131nland\u0131. Ek verginin \u00f6zellikle e\u015fitlik, hukuki belirginlik, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik, mali g\u00fcc\u00fc g\u00f6re al\u0131nmas\u0131 ve geriye y\u00fcr\u00fcme say\u0131l\u0131p say\u0131lmayaca\u011f\u0131 y\u00f6nleriyle, anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 konusu tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ancak tart\u0131\u015fmalar bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil.<\/p>\n
Say\u0131lar\u0131 tam olarak bilinmemekle birlikte, \u00f6zellikle T\u00fcrkiye genelinde sat\u0131\u015f yapan, ithalat ve ihracatlar\u0131 da olan \u00e7ok say\u0131da b\u00f6lge \u015firketinin merkezleri b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131nda, \u00e7o\u011funlukla da \u0130stanbul\u2019da. Merkezi b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131nda olan bu \u015firketler ek vergiye tabi olacaklar. Kanun \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra merkezlerini b\u00f6lgeye ta\u015f\u0131salar da kanun kapsam\u0131ndan kurtulam\u0131yorlar.<\/p>\n
Bu konu \u00f6zellikle belediyelerin merkezi b\u00fct\u00e7eden alacaklar\u0131 pay a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemliydi ve bu nedenle belediyeler bu \u015firketlere, merkezlerini de b\u00f6lgeye ta\u015f\u0131ma konusunda bask\u0131 yapmaktayd\u0131lar. B\u00f6lgedeki vergi daireleri de kendi b\u00f6lgelerinde sadece \u00e7al\u0131\u015fanlara ili\u015fkin muhtasar beyanname verilip (ki muhtasarlar bile merkezden verilebilmektedir) ba\u015fka beyanname verilmemesinden rahats\u0131zd\u0131.<\/p>\n
Kanun koyucunun bu ek vergiyi deprem nedeniyle ald\u0131\u011f\u0131, depremden etkilenme nedeniyle b\u00f6lge m\u00fckelleflerince ek vergi \u00f6denmemesi iradesi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu konuda bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretilmesinde fayda var. Merkezleri b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015firketlerin bir di\u011fer sorunu da m\u00fccbir sebep kapsam\u0131na al\u0131nma noktas\u0131nda.<\/p>\n
\u00dcretim tesisleri ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n depremden etkilenmesi nedeniyle, mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin yerine getirilmesinde kolayl\u0131k ve zaman veren m\u00fccbir sebep hali kapsam\u0131na al\u0131nma i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da m\u00fc\u015fahade ediyoruz.<\/p>\n
\u015eirketler, 2022 y\u0131l\u0131 \u015firket i\u00e7in zararla kapanm\u0131\u015f olsa veya \u00f6nceki y\u0131llardaki birikmi\u015f zararlar\u0131 nedeniyle 2022 y\u0131l\u0131nda \u00f6denecek kurumlar vergisi \u00e7\u0131kmasa bile, indirim veya istisna tutar\u0131 \u00fczerinden ek vergiye tabi olacak.<\/p>\n
Bu durum, vergi ile mali g\u00fc\u00e7 ili\u015fkisini koparmaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k tart\u0131\u015fmalar\u0131 hakl\u0131l\u0131k zemini bulabilmektedir.<\/p>\n
3.M\u00fckellefler ek vergi \u00f6dememek i\u00e7in istisnadan vazge\u00e7meyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar<\/p>\n
Ek vergi nedeniyle bir k\u0131s\u0131m m\u00fckellefler 2022 y\u0131l\u0131 i\u00e7in indirim veya istisnadan vazge\u00e7meyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar.<\/p>\n
Bu husus 2022\u2019yi zararla kapatm\u0131\u015f veya devreden zarar\u0131 b\u00fcy\u00fck olan \u015firketlerde \u00f6zellikle g\u00fcndemde.<\/p>\n
Bu konuda tart\u0131\u015fma ve de\u011ferlendirmeler: \u201c\u0130ndirim veya istisnadan bu y\u0131l vazge\u00e7ilirse vazge\u00e7ilen k\u0131s\u0131m gelecek y\u0131la ta\u015f\u0131nabilir mi?\u201d ve \u201cBu sene vazge\u00e7ip sonraki y\u0131llarda istisna ve indirimden yararlanmaya devam edebilir miyim?\u201d ba\u015fl\u0131klar\u0131yla yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Do\u011fal olarak burada, beyanname baz\u0131nda, matematik olarak \u00e7\u0131kacak mali y\u00fck sonu\u00e7lar\u0131 ve mukayesesine g\u00f6re de\u011ferlendirme yapmak gerekecek.<\/p>\n
\u00c7ifte vergilemeyi \u00f6nlemi anla\u015fmalar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 anla\u015fmalarda, yurt d\u0131\u015f\u0131ndan elde edilen kazan\u00e7lar\u0131n vergileme hakk\u0131 di\u011fer \u00fclkeye b\u0131rak\u0131labilmektedir.<\/p>\n
B\u00f6yle olunca da yurt d\u0131\u015f\u0131ndan elde edilen gelir, T\u00fcrkiye\u2019de, beyannamede matrahtan indirilmektedir.<\/p>\n
2022 y\u0131l\u0131nda, kurumlar vergisi matrah\u0131ndan indirilecek yurtd\u0131\u015f\u0131ndan elde edilen bu kabil gelirler \u00fczerinden, ek vergi al\u0131nabilip al\u0131namayaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lmakta.<\/p>\n
\u00c7ifte vergileme anla\u015fmalar\u0131 kazan\u00e7la ili\u015fkilendirilen, kazan\u00e7 \u00fczerinden al\u0131nan vergileri kapsamaktad\u0131r. Ek vergi de 2022 y\u0131l\u0131 kazan\u00e7lar\u0131 \u00fczerinden, kurumlar vergisi matrah\u0131ndan hareketle tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir vergi olmas\u0131 hasebiyle anla\u015fmalar\u0131n kapsam\u0131na girmektedir.<\/p>\n
Anla\u015fma ile vergileme hakk\u0131 di\u011fer \u00fclkeye b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, anla\u015fma ile T\u00fcrkiye\u2019de vergilenmeyece\u011fi kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve bu zamana kadar da bu \u015fekilde uygulama yap\u0131lm\u0131\u015f, kurumlar vergisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bu \u015fekilde uygulama yap\u0131lacak bir konuda, ek verginin de al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini, al\u0131nmas\u0131 halinin anla\u015fmaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyiz.<\/p>\n
M\u00fckellefler bu konunun gereksiz ihtilaflar\u0131 \u00f6nlemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan tebli\u011f a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile \u00e7\u00f6z\u00fclmesi beklentisindeler.<\/p>\n
Vergi kanunlar\u0131nda matrahtan indirim veya istisna olarak tan\u0131mlanmam\u0131\u015f oldu\u011fu halde, m\u00fckerrer vergilemeyi \u00f6nlemek, d\u00f6nemsel kazan\u00e7lar\u0131 do\u011fru tespit edebilmek gayesiyle veya muhasebe\/raporlama sistemleri farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in yap\u0131lan, ancak \u015feklen 2022 y\u0131l\u0131nda kurumlar vergisi matrah\u0131ndan indirim gibi duran bir k\u0131s\u0131m teknik uygulamalar\u0131n kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130ndirim ve istisna olmamakla birlikte, teknik nedenlerle, ge\u00e7 gelen fatura uygulamalar\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131k iptalleri, TFRS-VUK farklar\u0131 gibi matrahtan indirilen kalemler ek vergi konusuna girmeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n
En yayg\u0131n ve kolay anla\u015f\u0131lacak konudan hareketle konuyu izah edelim. \u015eirketler ge\u00e7 gelen faturalar\u0131, izleyen y\u0131l (\u00f6rne\u011fin 2022 ile ilgili ge\u00e7 gelen faturay\u0131 2023 y\u0131l\u0131nda) kayda alabilmekte, ancak, (2022) kurumlar vergisi beyannamesinde vergi matrah\u0131ndan di\u011fer indirim olarak indirebilmektedir.<\/p>\n
Beyannamede yap\u0131lan bu indirim kurumlar vergisi kanununda tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir indirim veya istisna de\u011fil, teknik d\u00fczeltme mahiyetinde bir uygulamad\u0131r. Bu kabil teknik d\u00fczeltmelerin ek vergiye tabi olmamas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Yine, asl\u0131nda vergi konusuna girmedi\u011fi, i\u015fletme i\u00e7in bir kazan\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131, sermaye benzeri bir \u00f6z varl\u0131k kalemi oldu\u011fu a\u00e7\u0131k olan, bu nedenle de kanunla, istisna olarak d\u00fczenlenmemesi gereken bir konu, a\u00e7\u0131klamaya kavu\u015fturma iddias\u0131 ile kanunda istisna olarak d\u00fczenlenmi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in soruna yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n
Emisyon primi asl\u0131nda sermaye benzeri bir tutar oldu\u011fundan lafzen ek vergi kapsam\u0131na girmekle birlikte \u00f6z\u00fcnde, bir kazan\u00e7 olmamas\u0131, zaten vergilenecek bir gelir olmamas\u0131, sadece muhasebe tekni\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan beyannamede indirim olarak g\u00f6sterildi\u011fi i\u00e7in vergiye tabi olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Benzer bir hata, sermayeyi tamamlamak i\u00e7in \u015firkete T\u00fcrk Ticaret Kanununun 376. maddesi \u00e7er\u00e7evesinde ortaklar\u0131n koydu\u011fu (sermaye benzeri \u00f6z varl\u0131k say\u0131labilecek) tutarlar i\u00e7in de, hi\u00e7 gere\u011fi yokken, yine yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n
B\u00f6ylelikle, bir tebli\u011f a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile d\u00fczeltilebilecek konuda ge\u00e7mi\u015f be\u015f sene yanl\u0131\u015f yap\u0131lm\u0131\u015f gibi bir durum ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bir k\u0131s\u0131m m\u00fckellefler de, i\u015ftirak kazan\u00e7lar\u0131 istisnas\u0131n\u0131n m\u00fckerrer vergilemeyi \u00f6nlemek i\u00e7in getirilmi\u015f bir d\u00fczenleme oldu\u011fundan hareketle ek vergi kapsam\u0131na girmemesi gerekti\u011fini ileri s\u00fcrmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ek Deprem Vergisinin anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edip etmedi\u011fi konusunda benim ve Sel\u00e7uk \u00d6zgen\u00e7\u2019in yaz\u0131lar\u0131 yan\u0131nda \u00e7ok say\u0131da yaz\u0131 yay\u0131nland\u0131. Ek verginin \u00f6zellikle e\u015fitlik, hukuki belirginlik, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik, mali g\u00fcc\u00fc g\u00f6re al\u0131nmas\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4657,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"footnotes":""},"categories":[83,84,85],"tags":[94,95,96,97,98],"class_list":["post-4691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya-gazetesi-en","category-makaleler-en","category-zeki-gunduz-en","tag-deprem-en","tag-ek-vergi-en","tag-emisyon-en","tag-emisyon-primi-en","tag-teknik-indirim-en"],"yoast_head":"\n