TESPİT EDİLEN İHTİRAZİ KAYIT KONULARI

●  YÜKSEK   

KONU 1:

Enflasyon Düzeltmesinin 2025’e Sirayet Eden Sorunu – Geçmiş Yıl Zararının Endekslenmiş Tutarıyla Mahsubu

▸  Mesele Nedir?

7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025 / 33118) ile VUK’a eklenen geçici 37. madde uyarınca 2025 yılının 1., 2. ve 3. geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapılmamıştır (582 sıra numaralı VUK Genel Tebliği). İdare, 2025 beyanında mahsup edilecek geçmiş yıl zararlarının 2024 yıl sonu itibarıyla endekslenmiş hâlinin değil kayıtlı (nominal) değerinin dikkate alınacağı görüşündedir. Enflasyon ortamında bu yaklaşım, 2024’te zaten hesaplanmış ve endekslenmiş zarar tutarının yaklaşık %40–60 oranında aşınmasına yol açmaktadır.

• İdarenin Tutumu

İdareye göre 2025 hesap döneminde enflasyon düzeltmesi yasal olarak ertelendiği için geçmiş yıl zararlarının mahsubu da kayıtlı (nominal) değer üzerinden yapılmalıdır. Dayanak VUK mükerrer m.298 ve Cumhurbaşkanı yetkisine dayanan düzenlemelerdir.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

VUK mükerrer m.298/A-5 açıkça: “matrahın tespitinde … geçmiş yıl malî zararları enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmuş tutarları ile dikkate alınır” hükmünü içermektedir. 7571 sayılı Kanun yalnızca cari dönem düzeltmesini ertelemiş olup, 2024 yıl sonunda fiilen yapılmış düzeltme ile kazanılmış olan endekslenmiş zarar tutarını ortadan kaldırmaz. Kanunun açık hükmüne aykırı biçimde düzenleyici işlemle (tebliğ/sirküler) kanuni indirim kapsamının daraltılması verginin kanuniliği ilkesinin (Anayasa m.73) ve geriye yürümezlik / kazanılmış hak ilkelerinin ihlalidir.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

Mükellef lehine karar ihtimali: Yüksek. Danıştay 3. Dairesi, düzenleyici işlemlerle kanuni indirim/istisnaların daraltılmasına ilişkin mükellef lehine yerleşik bir içtihat geliştirmiştir (23 Seri No.lu KVGT’nin iptaline dair 25.11.2025 tarih E.2024/5700, K.2025/4831 kararı). Ayrıca VUK mükerrer m.298/A-5’in metni son derece açıktır; lafzi yorum mükellef lehine sonuca götürür.

❖  Önceki Yıllardan Dava Sonuçları

2024 beyan döneminde aynı argümanla çok sayıda ihtirazi kayıt beyanı verilmiş; yerel vergi mahkemelerinde mükellef lehine kararlar alınmış ve temyiz süreçleri sürmektedir. 2025 beyanında aynı pozisyonun sürdürülmesi; hem geçmiş dönem davalarıyla uyum hem de idari tutumdaki tutarsızlığın yargıda ortaya konması bakımından önerilir.

✓  Önerimiz

Geçmiş yıl zararı taşıyan kurumların 2025 KV beyannamesinde zararı 2024 yıl sonu itibarıyla endekslenmiş tutarı ile mahsup ederek ve beyannameyi ihtirazi kayıt şerhi ile vererek 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açmasını öneririz.

●  YÜKSEK   

KONU 2:

Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisinde 02.08.2024 Sonrası Teşvik Belgesi Revizelerinin Mahsuptan Dışlanması

▸  Mesele Nedir?

7524 sayılı Kanun ile getirilen yurt içi asgari kurumlar vergisi (KVK m.32/C; %10), “olağan vergi” ile karşılaştırılan bir taban vergidir. 23 Seri No.lu KVGT uyarınca 02.08.2024 tarihinden sonra yatırım teşvik belgesinde gerçekleştirilen revize/artış nedeniyle oluşan yatırım katkı tutarları asgari vergiden mahsup edilemez. Bu kısıtlama, yatırımcı şirketlerin fiilen kullanabileceği yatırım katkı tutarını eksiltmekte ve teşvik rejiminin getirisini azaltmaktadır.

• İdarenin Tutumu

İdareye göre Kanun’un “yatırım teşvikinden kaynaklanan indirilmiş kurumlar vergisi”ni 02.08.2024 öncesi belgelerle sınırlama iradesi bulunmaktadır; revize yeni teşvik yaratılması sonucunu doğurur.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

KVK m.32/C metninde teşvik belgesi tarihine göre bir ayrım yer almamaktadır. Revize, mevcut belgenin devamı niteliğinde olup aynı yatırımın tamamlanmasına hizmet eder; 02.08.2024 sonrası revize otomatik olarak “yeni teşvik” sayılmaz. Yatırım Teşvik mevzuatı revizeyi olağan ve eski belgenin devamı anlamında bir işlem olarak tanımlar. Kısıtlamanın tebliğ yoluyla getirilmesi verginin kanuniliği ilkesine (Anayasa m.73) aykırıdır; kazanılmış hak ve meşru beklenti (Anayasa m.2 – hukuk devleti) ilkelerini ihlal eder.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

Mükellef lehine karar ihtimali: Yüksek. Danıştay 3. Dairesi, 23 Seri No.lu KVGT’nin geçmiş yıl zararı kısıtını iptal eden 25.11.2025 tarih E.2024/5700, K.2025/4831 kararıyla “tebliğle matraha ek kısıtlama getirilemeyeceği” ilkesini açıkça ortaya koymuştur. Aynı mantığın revize kısıtı için de geçerli olması gerektiği kanısındayız.

❖  Önceki Yıllardan Dava Sonuçları

YAKV ilk kez 2024 hesap döneminde uygulanmıştır; revize kısıtlamasına karşı açılan ilk derece davaları mükellef lehine sonuçlanmış, Kasım 2025 tarihli Danıştay kararı sonrası içtihadi zemin daha da güçlenmiştir.

✓  Önerimiz

02.08.2024 sonrası teşvik belgesi revizesi bulunan yatırımcı şirketlerin, YAKV karşılaştırmasında bu revize tutarları bakımından beyannameyi ihtirazi kayıt şerhi ile vermesini öneririz.

●  TAKİP

KONU 3:

Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi (Pillar 2) – Uyum Soruları ve İstisnaların Daraltılması

▸  Mesele Nedir?

7524 sayılı Kanun ile KVK’ya eklenen 13 madde (m.37 vd.) ve 26.12.2025 tarihli Genel Tebliğ ile konsolide hasılatı 750 milyon € ve üzeri çok uluslu grupların Türkiye kurumları için Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı KV (QDMTT / IIR / UTPR) uygulaması başlamıştır. OECD Safe Harbour eşikleri dışında kalan yapılar için fiili ek vergi yükü doğabilir. Ayrıca uygulama tebliğ taslağının gecikmesi, Türk yatırım teşvikleri ile Pillar 2’nin etkileşiminde belirsizlikler yaratmaktadır.

• İdarenin Tutumu

İdare, KVK’ya getirilen ek kuralları OECD Model Kuralları ile uyumlu olduğu gerekçesiyle dar yorumlamaktadır; Safe Harbour testlerinde Türk teşvik sistemi kaynaklı düşük efektif vergi oranlarının (yatırım indirimi, Ar-Ge kazanç istisnası, teknokent istisnası) GloBE hesabında yukarı çekilmesi gerektiği görüşündedir.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

Türk yatırım teşvik rejimi Anayasa m.166 (ekonomik planlama), yasa ve uluslararası anlaşmalarla güvence altına alınmıştır. OECD Model Kurallarının iç hukukta ancak kanunla aktarılan çerçevede bağlayıcı olduğu açıktır; tebliğ ile teşviklerin zayıflatılması verginin kanuniliğine (Anayasa m.73) aykırıdır. Safe Harbour hesaplamasında kullanılacak veri setleri ve referans dönemler konusundaki belirsizlikler nedeniyle mükelleflerin geriye dönük sorumlu tutulması hukuki güvenlik ilkesini ihlal eder.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

Konu yeni olduğu için henüz doğrudan içtihat yok; ancak Danıştay’ın “tebliğle kanuni teşvikin daraltılamayacağı” yönündeki süregelen yaklaşımı mükellefe pozisyon sağlamaktadır. Özellikle Safe Harbour ve uygulama usulü konularında iptal davaları sonuç doğurabilir.

❖  Önceki Yıllardan Dava Sonuçları

Pillar 2 Türkiye’de 2025’te ilk uygulama yılına girmektedir; henüz emsal karar bulunmamaktadır. Ancak 7440 sayılı Kanun’la getirilen ek verginin AYM tarafından (07.05.2025, E.2024/136) Anayasaya uygun bulunması, benzer geriye etkili ek vergi uygulamalarının anayasal denetimde geçiş yapabileceğini göstermektedir — bu nedenle bireysel başvuru yolunu açık tutmak için ihtirazi kayıt kritiktir.

✓  Önerimiz

Konsolide hasılatı 750 milyon € ve üzerinde olan grupların Türkiye kurumlarının, Pillar 2 uyum değerlendirmesini tamamlayıp, Safe Harbour dışında kalma veya uygulama tebliğine itiraz edilebilecek kalemler bulunması halinde beyannameyi ihtirazi kayıtla vermesini öneririz.

●  TAKİP

KONU 4:

Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisinin Anayasaya Aykırılığı

▸  Mesele Nedir?

Asgari yurt içi kurumlar vergisi ödendiğinde kurumlar vergisi istisnaları da o yıl için kullanılmış sayılarak azaltılmaktadır. Diğer bir ifade ile aslında fiilen ve hukuken istisnadan yararlanılmadığı hâlde istisnadan yararlanılmış gibi istisna tutarı azaltılmaktadır. Bu husus, belki idari aşamada da mevcut kanunun yorumu çerçevesinde çözülebilecek bir mesele gibi de durmaktadır. Konunun diğer yönü, YAKV’nin kanuni istisna ve indirimlerden yararlanma hakkını fiilen %10 taban ile sınırlamasıdır. Bağış-yardım, iştirak kazancı istisnası, GYO/GYF istisnası ve benzeri yapısal istisnalar, asgari vergi karşılaştırmasında matraha dahil edilerek fiilen iptal edilmektedir.

• İdarenin Tutumu

İdareye göre m.32/C yasama iradesiyle kabul edilmiş, vergi tabanını koruma amacıyla getirilmiş olağan bir düzenlemedir; istisnaların fiilen kısıtlanması kanun koyucunun takdir alanındadır.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

KVK m.32/C, mali güce göre vergilendirme (Anayasa m.73) ve eşitlik (m.10) ilkelerini ihlal etmektedir; özellikle yatırım indirimi ve Ar-Ge indirimi gibi kamu yararı için verilen teşvikleri fiilen geri alan bir mekanizma yaratmaktadır. Bağış-yardım kaleminde afet yardımları gibi kamu yararı ağırlıklı harcamaları cezalandırıcı nitelik taşır. Ayrıca uluslararası minimum vergi %15 iken, yerel tabanın %10 olarak sabitlenmesi ile kâr dağıtım stopajı dikkate alındığında toplam efektif oran uluslararası minimum verginin de üstüne çıkmaktadır.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

AYM’nin 7440 sayılı Kanun’un ek vergi iptaline ilişkin 07.05.2025 tarihli ret kararı (E.2024/136), benzer asgari vergi iddialarında AYM’nin takdir alanı gerekçesine ağırlık verebileceğini göstermektedir. Ancak YAKV’nin etkisinin tek seferlik değil kalıcı olması, anayasal denetimde farklı bir sonucu mümkün kılmaktadır.

❖  Önceki Yıllardan Dava Sonuçları

2024 beyan döneminde birçok şirket anayasaya aykırılık iddiasıyla ihtirazi kayıt koymuştur. Danıştay 3. Dairesi 25.11.2025 tarih K.2025/4831 kararıyla tebliğin bir bölümünü iptal etmiş; genel anayasal denetim talepleri AYM’ye intikal etmiştir.

✓  Önerimiz

Yurt içi asgari kurumlar vergisi ödemesi olan ve istisnalardan (iştirak kazancı, bağış-yardım, GYO/GYF vb.) önemli ölçüde yararlanan kurumların, anayasaya aykırılık iddiası ile birlikte ihtirazi kayıtla beyan etmesini; bu şekilde bireysel başvuru yolunu açık tutmasını öneririz.

●  YÜKSEK

KONU 5:

Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisinde Geçmiş Yıl Zararlarının Mahsubu (Danıştay İptal Kararı Sonrası Durum)

▸  Mesele Nedir?

23 Seri No.lu KVGT, yurt içi asgari KV matrahından geçmiş yıl mali zararlarının indirilemeyeceğini düzenlemişti. Danıştay 3. Dairesi 25.11.2025 tarih E.2024/5700, K.2025/4831 sayılı kararıyla tebliğin bu bölümünü iptal etmiştir. Ancak İdarenin 2025 beyannamesini hâlâ tebliğ doğrultusunda talep etmesi beklenmektedir; Beyanname Düzenleme Rehberi ve e-Beyan formatları bu yönde olabilir.

• İdarenin Tutumu

İdare iptal kararına rağmen tebliği güncellemeden beyanname istemektedir. Mükellef matrahtan zarar indirir ise sistem hata verecek ya da idari inceleme başlatılacaktır.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

Danıştay iptal kararı yürürlüktedir; tebliğin iptal edilen hükmü İYUK m.28 uyarınca uygulanamaz. Kanunun m.32/C metninde asgari vergi matrahı tanımı sadece “indirim ve istisnalardan önceki kurum kazancı” olup geçmiş yıl zararları “indirim/istisna” kategorisinde değildir — dolayısıyla mahsup edilebilir.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

Mükellef lehine karar ihtimali: Çok Yüksek. Danıştay 3. Dairesi’nin iptal kararı emsal niteliktedir; yerel vergi mahkemelerinin bu kararı takip etmesi beklenir.

❖  Önceki Yıllardan Dava Sonuçları

Danıştay 3. Dairesi E.2024/5700 numaralı davada 10.02.2025 tarihinde önce yürütmeyi durdurmuş; VDDK 09.04.2025 tarihli İtiraz No: 2025/3 ile Hazine’nin itirazını reddetmiş; nihai iptal kararı 25.11.2025 tarih K.2025/4831 ile verilmiştir.

✓  Önerimiz

Geçmiş yıl zararı olan şirketlerin, şayet vergi idaresi bu konuda zararların asgari kurumlar vergisi matrahından indirilemeyeceği yönündeki tutumunu değiştirmezse, beyannamenin ihtirazi kayıt şerhi ile verilmesini öneririz.

●  ORTA

KONU 6:

Serbest Bölge Kazanç İstisnasında Aracı İhracatçıya Satış ve İhraç Kayıtlı Teslim

▸  Mesele Nedir?

7524 sayılı Kanun ile 01.01.2025’ten itibaren serbest bölge kazanç istisnası yalnızca yurtdışı satışlardan doğan (ihracat) kazançlarla sınırlandırılmıştır. İdare, aracı ihracatçıya yapılan teslimler ve ihraç kayıtlı satışlar konusunda daraltıcı yorum yapmaktadır: yalnızca doğrudan yurtdışına yapılan teslimlerin istisnadan yararlanabileceği görüşündedir.

• İdarenin Tutumu

İdareye göre “ihracat” dar lafzi yorumla doğrudan yurtdışı satışı ifade eder; aracı ihracatçıya yapılan teslim yurt içi satış sayılır ve istisna dışındadır.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

KDVK, Damga Vergisi Kanunu ve KVK m.32/7 (5 puan indirim) uygulamasında aracı ihracatçı ve ihraç kayıtlı teslimler “ihracat” olarak kabul edilmektedir. Terim birliği ilkesi gereği aynı kavramın aynı vergi hukuku metinlerinde farklı anlamlar kazanması hukuki güvenlik ilkesine aykırıdır. Danıştay 4. Dairesi E.2005/1890, K.2006/3186 kararı 194 No.lu KVGT’deki daraltıcı sabit gider yorumunu iptal etmiştir — benzer lafzi daraltma için emsal niteliktedir.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

Mükellef lehine karar ihtimali: Orta-Yüksek. KDV ve ihracat mevzuatındaki paralel kavramlar nedeniyle lafzi yorum mükellef lehine desteklenebilir.

❖  Önceki Yıllardan Dava Sonuçları

Yeni uygulama olmakla birlikte, Danıştay’ın ihracat kavramına dair genel lafzi yorum içtihadı (örn. 194 No.lu KVGT iptali) mükellef lehine yön işaret etmektedir.

✓  Önerimiz

Serbest bölge firması olarak aracı ihracatçıya satış yapan veya ihraç kayıtlı teslim gerçekleştiren mükelleflerin beyannamelerini ihtirazi kayıt şerhi ile vermesini öneririz.

●  YÜKSEK

KONU 7:

Yatırım Fonu / Ortaklıkları ve GYO/GYF İstisnalarında %50 Kâr Dağıtım Şartı – Sermayeye İlavenin Dağıtım Sayılıp Sayılmayacağı

▸  Mesele Nedir?

7524 sayılı Kanun ile 01.01.2025 sonrasından itibaren yatırım fonu ve ortaklıklarının (emeklilik hariç) gayrimenkul kaynaklı kazançlarının en az %50’sinin fiilen kâr payı olarak dağıtılması, kurumlar vergisi istisnasının şartı hâline getirilmiştir. Kârın sermayeye ilavesi, SPK mevzuatının aksine Mali İdarece kâr dağıtımı olarak nitelendirilmemektedir.

• İdarenin Tutumu

İdareye göre kârı fiilen dağıtmayıp sermayeye ekleyen fon ve ortaklıklar istisna şartlarını ihlal etmiş sayılırlar.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

Gelir Vergisi Kanunu ve SPK mevzuatına göre, kârın sermayeye ilavesi kâr dağıtımı sayılmaktadır. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun 31.01.2018 tarih E.2017/626, K.2018/51 sayılı kararıyla istikrar kazanan içtihadında da; kâr yedeklerinin/dönem kârının sermayeye eklenmesi suretiyle ortaklara bedelsiz pay verilmesi, ortakların malvarlığında ölçülebilir bir artış doğurduğundan kâr payı dağıtımı olarak nitelendirilmiştir. Bu nedenle kârın sermayeye ilavesi halinde istisna şartının yerine geldiğinin kabulü yerinde olacaktır. 7524 sayılı Kanun lafzında “dağıtım” kavramının nakden ödeme ile sınırlandırıldığına dair bir düzenleme yoktur; tebliğle getirilen bu daraltma Danıştay 3. Dairesi’nin K.2025/4831 kararıyla yerleşik hâle getirdiği “tebliğle kanuna ek koşul getirilemez” yaklaşımıyla bağdaşmaz.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

Mükellef lehine karar ihtimali: Yüksek. Sermayeye ilavenin dağıtım sayılması argümanı Danıştay VDDK’nın yerleşik içtihadına dayandığından güçlüdür.

❖  Önceki Yıllardan Dava Sonuçları

Düzenleme 2025 itibarıyla yenidir; 7524 sayılı Kanun değişikliği özelinde emsal karar henüz oluşmamıştır. Buna karşın Danıştay VDDK 31.01.2018 tarih E.2017/626, K.2018/51 kararı başta olmak üzere yerleşik içtihat mevcuttur.

✓  Önerimiz

GYO/GYF yatırımcı ve kurucu portföy yöneticilerinin, 2025 hesap dönemi gayrimenkul kaynaklı kazancın %50’sini sermayeye ilave ederek dağıtım şartını yerine getirmesi ve bu tutarı KVK m.5/1-d istisnasından yararlandırarak beyannameyi ihtirazi kayıt şerhi ile vermesini öneririz.

●  ORTA

KONU 8:

İhracat ve Üretim Kazançlarına 5 Puan / 1 Puan Kurumlar Vergisi İndiriminde Kur Farkı ve Ek Gelir Tartışması

▸  Mesele Nedir?

KVK m.32/7 ve 32/8 uyarınca ihracatçı ve imalatçı kurumlar, bu faaliyetlerinden doğan kazançlara 5 ve 1 puan kurumlar vergisi indiriminden yararlanır. İdare, ihracat alacağından doğan fakat tahsil tarihinden sonra oluşan kur farkı, faiz ve benzeri gelirlerin bu indirimin kapsamı dışında kaldığı görüşündedir.

• İdarenin Tutumu

İdareye göre “münhasıran ihracat/üretim kazancı” kavramı tahsile kadarki süreci kapsar; sonrasında zamanla oluşan kur farkı ve finansman gelirleri mali nitelik kazanır ve indirim dışıdır.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

Kanunun lafzı tahsil sonrası-öncesi ayrımı yapmamaktadır; alacağın ihracat faaliyetinden doğması yeterli olup, ihracat alacağının kur farkı niteliği değişmeyen iktisadi olgu gereği ihracat kazancı bütünlüğüne dahildir.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

Mükellef lehine karar ihtimali: Orta. 2023 ve 2024 dönemlerinde açılmış davalarda yerel mahkemeler çoğunlukla mükellef lehine karar vermiş; temyiz süreçleri Danıştay’da sürmektedir.

❖  Önceki Yıllardan Dava Sonuçları

2023 ve 2024 beyan dönemlerinin en sık tekrar eden ihtirazi kayıt konularından biri olup kur farkı ve finansman geliri kaynaklı ihtilaflarda yerel vergi mahkemelerinin büyük çoğunluğu mükellef lehine karar vermiştir.

✓  Önerimiz

İhracat ve imalat faaliyeti yoğun müvekkillerimizin beyannamelerini ihtirazi kayıtla vermelerini öneririz.

●  YÜKSEK

KONU 9:

Nakdi Sermaye Artırımı Faiz İndiriminde Sermaye Avansı ve Yıl Sonu Koşulu

▸  Mesele Nedir?

KVK m.10/1-ı uyarınca nakdi sermaye artırımından doğan faiz indirimi uygulamasında İdare, yıl sonuna kadar sermayeye ilave edilemeyen sermaye avanslarını, tescili geciken artışları ve alacaklardan mahsup edilen artırımları indirim kapsamına almamaktadır. Ayrıca artırım sonrası kısa vadede ortaklara borç ödenmesi, ortaklara borç ödenip sonra sermaye artışı yapılması, borcun sermayeye ilave edilmesi veya sermaye artışı sonrası kâr dağıtımı yapılması indirimin reddine gerekçe yapılmaktadır.

• İdarenin Tutumu

İdareye göre “nakden getirildiği” ispatlanmayan veya yıl sonuna kadar tescil edilmeyen artışlar indirim yaratmaz; artırım sonrası hareketlerin ise indirim amacını saptırdığı kabul edilmektedir.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

Kanun metninde böyle koşullar yer almamaktadır. TTK hükümleri gereği tescil gerçekleştiği anda artırım hüküm ifade eder; avansın tescile kadar geçici nitelik taşıması indirim hakkını ortadan kaldırmaz. “Artırım sonrası hareketler” kriteri ise tebliğle getirilen ek koşuldur ve verginin kanuniliğine (Anayasa m.73) aykırıdır.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

Mükellef lehine karar ihtimali: Yüksek. Danıştay’ın kanunla getirilmeyen ek koşulları tebliğ yoluyla uygulayamayacağına ilişkin içtihadı güçlüdür.

❖  Önceki Yıllardan Dava Sonuçları

Yıllardır “tebliğin kanunun lafzına ek koşul getiremeyeceği” argümanıyla açılan davalarda mükellef lehine verilmiş çok sayıda karar mevcuttur.

✓  Önerimiz

2025 yılında nakdi sermaye indiriminden Mali İdarenin tebliğ ve muktezaları nedeniyle yararlanamayan mükelleflerin beyannameyi ihtirazi kayıt şerhi ile vermelerini öneririz.

●  YÜKSEK

KONU 10:

Uyumlu Mükellef %5 Vergi İndiriminde Düzeltme Beyannamesi Paradoksu

▸  Mesele Nedir?

GVK mükerrer m.121 uyarınca uyumlu mükellef sıfatını taşıyan kurumlar, yıllık kurumlar vergisinin %5’ini (2025 yılı için azami 12.000.000 TL) hesaplanan vergiden indirebilir. İdare, indirim şartlarını son derece dar yorumlamakta ve şu hâllerde indirimi tümüyle reddetmektedir: (i) mükellefin kendi beyanıyla verdiği düzeltme beyannameleri, (ii) pişmanlıkla verilen beyanlar (iii) ceza ihbarnameleri, daha önce ynı dönem ve konuda verilmiş bir bbeyan olmadığı gerekçesi ile iyi mükellef indiriminin iptali için gerekçe olarak kullanılmaktadır.

• İdarenin Tutumu

İdareye göre uyumlu mükellef statüsünü bozan her türlü düzeltme, ihbarname ve kesinleşmemiş tarhiyat indirim hakkını ortadan kaldırır; kanun koyucunun aradığı “tam uyum” şartı sağlanmamış sayılır. Mükellefin kendi iradesiyle verdiği düzeltme beyannamesi dahi bu şartı ihlal eder.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

Düzeltme beyannamesi, mükellefin beyan sistemine olan güvenini ve iyi niyetini yansıtan bir araçtır; uyumlu mükellefin bu yolu kullanmasını cezalandırmak kanunun ruhuna aykırıdır. Mükellefin kendi beyanıyla fark tespit edip düzeltme vermesi hâlinde bunun “ihlal” sayılması, “düzeltmeyi cezalandır” gibi bir sonuç doğurur. Ayrıca cüzi tutarlı ve ihtilaflı/kesinleşmemiş tarhiyatların indirim hakkının tümünü ortadan kaldırması, orantılılık ilkesine (Anayasa m.13) ve verginin kanuniliği ilkesine aykırıdır. Danıştay içtihadı da ek koşulların dar yorumlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

Mükellef lehine karar ihtimali: Yüksek. Danıştay 3. Dairesi 08.10.2024 tarih E:2023/5858, K:2024/5166 kararı başta olmak üzere, uyumlu mükellef indirimi şartlarının amaçsal ve mükellef lehine yorumlanması gerektiği yönünde yerleşik nitelikte kararlar mevcuttur. Özellikle düzeltme ve pişmanlık beyannamelerinin şart ihlali sayılamayacağı  vergi mahkemelerinde sıklıkla kabul edilmektedir.

❖  Önceki Yıllardan Dava Sonuçları

Son iki yılda çok sayıda yerel vergi mahkemesi, düzeltme beyannamesi nedeniyle indirimi reddedilen mükellefler lehine karar vermiştir.

✓  Önerimiz

Uyumlu mükellef indiriminden yararlanma şartlarını sağlayıp da idari bir gerekçe (düzeltme beyannamesi, cüzi ihbarname, kesinleşmemiş tarhiyat vb.) nedeniyle indirimden yararlanamayacağı düşünülen müvekkillerimizin beyannameye ihtirazi kayıt şerhi koymasını ve 30 gün içinde dava açmasını öneririz.

●  TAKİP

KONU 11:

Finansman Gider Kısıtlaması – 04.02.2021 Öncesi Borçlar ve Gider Yaratmayan Bilanço Kalemlerinin Dikkate Alınması

▸  Mesele Nedir?

KVK m.11/1-i uyarınca öz kaynağı aşan yabancı kaynak kısmına isabet eden finansman giderlerinin %10’u KKEG olarak dikkate alınır. Tebliğ 04.02.2021 öncesi alınan borçları da kapsama dahil etmektedir.

• İdarenin Tutumu

Danıştay 3. Dairesi 06.05.2024 tarih E.2023/3091, K.2024/2615 kararıyla 18 No.lu KVGT’nin iptal istemini reddetmiş, geniş kapsamı kabul etmiştir.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

Kanun 2013’te çıkmış olsa da Cumhurbaşkanlığı Kararı olmaması nedeniyle fiilen 04.02.2021’e kadar uygulanamamıştı. Yasal uygulamanın ertelenmesinden önce alınmış borçların sonradan kısıta tabi tutulması hukuki öngörülebilirlik ve geriye yürümezlik ilkelerine aykırıdır. Ayrıca avanslar ve ertelenmiş vergi gibi finansman gideri yaratmayan yabancı kaynakların payda içine dahil edilmesi tebliğle getirilmiş tanımsal hatadır.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

Mükellef lehine karar ihtimali: Düşük

✓  Önerimiz

04.02.2021 öncesi alınan büyük borçları olan kurumlar için, özellikle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruyu düşünüyorsanız ihtirazi kayıt koymayı değerlendirmenizi öneririz.

●  TAKİP

KONU 12:

Ar-Ge / Tasarım İndirimi ve Teknokent İstisnasında %2 Fon Ayırma Yükümlülüğü

▸  Mesele Nedir?

KVK Geçici 4. madde uyarınca 1.000.000 TL ve üzeri Ar-Ge/tasarım indirimi ve teknokent istisnası kullanan mükellefler, bu tutarın %2’sini girişim sermayesi fonuna yatırmak zorundadır. Fon yatırılmaz ise İdare tarafından indirim/istisna fiilen reddedilmektedir.

• İdarenin Tutumu

İdareye göre fon ayırma yükümlülüğü yerine getirilmezse indirim/istisnadan yararlanma hakkı düşer.

✕  Neden Yanlış Olduğunu Düşünüyoruz?

Kanunun lafzında “indirimin reddi” sonucu açıkça yer almamaktadır; özel usulsüzlük cezası gibi daha hafif yaptırımlar kanunen mümkündür. Fon ayırma yükümlülüğünün tebliğ yoluyla indirim hakkının tamamen kaybı sonucuna bağlanması orantılılık ve verginin kanuniliği ilkelerine aykırıdır.

⚖  Davaya Götürülürse Ne Olur?

Mükellef lehine karar ihtimali: Orta. Orantılılık argümanı güçlüdür; ancak yerleşik içtihat henüz oluşmamıştır.

❖  Önceki Yıllardan Dava Sonuçları

Görece yeni bir konu olup yerleşik içtihat henüz oluşmamıştır.

✓  Önerimiz

Ar-Ge/teknokent indirim kullanıp fon ayırma yükümlülüğünü yerine getiremeyen müvekkillerin durumunun ihtirazi kayıt şerhiyle beyan etmelerinin değerlendirilmesini öneririz.

ÖZET TABLO: TESPİT EDİLEN KONULAR (KAZANMA OLASILIĞI SIRALAMASI)